ਬੀਜ਼ਿੰਗ - ਚੀਨ ਦੀ ਕੋਰੋਨਾ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੁਣ ਤੋਂ ਹੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਕੁਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਆਪਾਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਓਲਟੀ ਜਿਹੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਦਰਜ ਕਰਾਈਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂ. ਐੱਨ. ਦੇ ਮੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਆਏ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੇ ਸਦਾਬਹਾਰ ਦੋਸਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚ ਵੀ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਚੀਨ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਲੇਖਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਅਨੁਭਵ
ਚੀਨ ਨੇ ਮੰਨ-ਪ੍ਰਮੰਨੇ ਲੇਖਕ ਕਾਨ ਚਾਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਐਮਰਜੰਸੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਵਾਨ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਦੂਜੀ ਡੋਂਜ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਲੱਗਾ। ਚਾਈ ਨੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿਚ ਇਕ ਵੈਬੀਨਾਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦ ਮੈਂ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਮੈਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਲੱਗੇ। ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਥਾਂ ਦੇਖ ਕੇ ਕਾਰ ਰੋਕੀ, ਥੋੜਾ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਲੱਗਾ।

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਰਜ ਕਰਾਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ
ਚੀਨ ਵਿਚ ਚਾਈ ਦੇ ਵਾਂਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਆਖਰੀ ਨਿਯਾਮਕ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਡੋਜ਼ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੋਣ ਜ਼ਾਬਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਿਊਮਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਦੇਣ 'ਤੇ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿਚ ਆਈਆਂ ਸਨ।

ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜਾਂਚ ਕਰ ਸਕਦੈ ਚੀਨ
ਚੀਨ ਦੇ ਇਕ ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਹੋਣਗੇ। ਇਕ ਬਾਹਰੀ ਮਾਹਿਰ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਆਪਾਤ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜਦ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਲਾਗ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਫਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ।

ਚੀਨ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਵੈਕਸੀਨ ਖਤਰਨਾਕ, ਖੁਲਾਸਾ ਨਹੀਂ
ਚੀਨ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ 3 ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਹਿਊਮਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕੰਪਨੀ Sinopharm ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਇਨਐਕਟੀਵੇਟਡ ਪਾਰਟੀਕਲਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਕੇ 2-2 ਵੈਕਸੀਨ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਪਾਰਟੀਕਲਸ ਨੂੰ ਇਨਐਕਟੀਵੇਟ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਬੀਮਾਰੀ ਨਾ ਫੈਲ ਸਕੇ। ਜੂਨ ਵਿਚ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫੇਜ਼-1 ਅਤੇ 2 ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿਚ ਵੈਕਸੀਨ ਸਾਰੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਸ ਵਿਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਸਫਲ ਰਹੀ। ਉਥੇ ਚੀਨ ਦੀ ਚੀਨੀ ਕੰਪਨੀ CanSino Biologics ਨੇ ਵੀ ਇਕ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਫੌਜ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਬਣਾਈ ਵੈਕਸੀਨ
ਇਨਸਾਨਾਂ 'ਤੇ ਦੂਜੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿਚ CanSino ਦੀ Ad5-nCOV ਵੈਕਸੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਸ ਵਿਚ ਇਮਿਊਨ ਰਿਸਪਾਂਸ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਜਨਰਲ () ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਅਡੇਨੋਵਾਇਰਸ ਟਾਈਪ-5 (adenovirus type-5, Ad5) ਵਾਇਰਸ ਵੈਕਟਰ ਤੋਂ ਬਣੀ ਹੈ। CanSino Biologics ਚੀਨ ਦੀ ਮਿਲਟਰੀ ਦੀ ਰਿਸਰਚ ਯੂਨਿਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਚੀਨ ਦ ਵੁਹਾਨ ਵਿਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।